Toen de mammografie alsnog werd gedigitaliseerd,
bleek de gebruikte techniek met fosforplaten niet echt het ei
van Columbus. Sinds mei van dit jaar draaien twee splinternieuwe
digitale mammografen op de afdeling radiologie ‑ en die
leveren een digitaal beeld van prima kwaliteit voor zowel de
radioloog als de chirurg. Een weg vol hobbels, voetangels en
klemmen leidde naar de voltooiing van het project.
Radioloog Huub Gort kijkt met ernstig gemengde gevoelens terug
op het traject van aanschaf van de mammografen. 'Bureaucratisch,'
moppert hij. Terwijl er, vanuit zijn standpunt gezien, toch zeer
valide redenen waren om de digitale systemen zo snel mogelijk
in te voeren. De 'ouderwetse' werkwijze voldeed niet. Bij het
maken van een mammogram op een fosforplaat moest een nog maar
net verantwoord hoge dosis straling worden gegeven, en de beeldkwaliteit
was nog net niet onverantwoord laag. De radiologen trokken krachtig
bij de directie aan de bel. 'Maar directie en specialisten spreken
een verschillende taal.' Aan de andere kant was voor de digitale
mammografie geen reservering gedaan. En het digitale 'verlanglijstje'
van de radiologen bleek vier keer zo veel te kosten als oorspronkelijk
geraamd...
Vertraging
De keuze voor de nieuwe apparaten (van het merk GE) werd al in
2004 gemaakt. En praktisch gesproken is de apparatuur al in
huis sinds september 2005. Pas in mei 2006 zijn de mammografen
in gebruik genomen. Waarom de vertraging? Johan Strikwerda,
hoofd van de radiologie: 'We hebben er voor gekozen om de beelden
te optimaliseren voor het Philips PACS.' Hij legt het uit:
de beelden zijn goed te beoordelen op de werkstations die GE
bij de apparatuur levert. Maar de chirurg, die op zijn beeldscherm
het beeld vanuit beeldarchief PACS krijgt aangeleverd, zou
een lagere kwaliteit op z'n scherm krijgen. 'En dat accepteren
we niet,' vindt Strikwerda. Omdat de chirurg mede op basis
van het mammogram de operatie doet ‑ bijvoorbeeld bij
borstkanker ‑, is topkwaliteitbeeld in het hele ziekenhuis
een vereiste. Althans, dat vindt het MCL. 'We vinden dat we
ook goede beelden in de kliniek moeten aanbieden,' vindt Strikwerda.
En hoewel de apparatuur van GE verder prima is ‑ op deze
vraag had de leverancier geen pasklaar antwoord. 'Misschien
zijn andere ziekenhuizen er minder kritisch op.'
Het probleem van de 'slechte beelden' is speciaal voor het MCL
opgelost door Willy Hummel van de sector klinische fysica. Strikwerda:
'Leverancier Cablon Medical heeft samen met ons software ontwikkeld.
Daarmee wordt de postprocessing uitgevoerd. Willy Hummel heeft
de tool uitgewerkt, en getest.' Het resultaat: een prima beeld
voor alle gebruikers. 'We hebben knappe koppen bij de klinische
fysica,' aldus Strikwerda. Het resultaat is zelfs zo goed, dat
het LRCB (Landelijk Referentie Centrum Bevolkingsonderzoek) al
belangstelling heeft voor de in het MCL ontwikkelde tool. 'Het
LRCB stelt hoge eisen, en de beelden worden beoordeeld als zeer
hoogwaardig. We zijn content met de leverancier van het systeem,
Cablon Medical, het is een doorslaggevend succes. Het MCL staat
landelijk bekend als kritisch op het gebied van beeldkwaliteit.
We zijn lastig voor de leverancier, maar het levert wel iets
op.'
Compressie
Al met al: de digitale mammografen staan er. Het systeem is direct
digitaal: er is geen tussenstap meer via fosforplaten; het
beeld is na luttele seconden zichtbaar op het beeldscherm. Dat
komt de doorstroming van de patiënten ten goede en dus ook
de wachttijden. Het apparaat kent een automatische stop op de
compressie van de borst, wat patiëntvriendelijker is. Het
mammaspreekuur wint in kwaliteit - ook in Harlingen, ook daar
wordt een mammaspreekuur gehouden en er staat ook een digitale
mammograaf.
De winst van de nieuwe mammografen zit voor een groot deel in
de goede beeldkwaliteit. Gort: 'De meeste borstkanker is niet
meer te voelen. Maar je kunt pas opereren als er een goede diagnose
is.' Een voorbeeld is microcalcificatie: minuscule 'spettertjes'
op het röntgenbeeld. Ze kunnen wijzen op borstkanker, maar
dat hoeft niet altijd. Gort: 'Ze zijn niet te voelen, niet te
zien op een echo, alleen op de mammograaf.' De nieuwe digitale
röntgentechniek biedt de mogelijkheid voor aanvulling met
een nieuwe vorm van diagnose: een vacuum-naaldbiopt. Met een
speciale naald wordt onder de mammograaf weefsel afgenomen op
de plaats waar de microcalcificatie te zien is. Gort: 'Met deze
techniek haal je er meer weefsel uit, dus je hebt betere biopten.'
Er kan direct worden beoordeeld of het nemen van het biopt goed
is gegaan. Zo'n tachtig patiënten per jaar hoeven niet meer
voor dit onderzoek naar ziekenhuizen elders.
|
